June21

Sững sờ và Run rẩy

Sun, 28 Oct 2012 02:59:29 +0700

“Thế là tôi bước lại gần ô cửa sổ bằng kính khổng lồ, dõi mắt theo mười một bến tàu điện ngầm và nhìn về cuối chặng đường: chẳng thấy hay tưởng tượng nổi mái nhà nào ở đó. “Mi thấy chưa: cái nơi chốn yên tĩnh ấy là do mi tưởng tượng ra mà thôi.”
Tôi chỉ còn việc gí sát trán vào tắm cửa kính và tưởng tượng cảnh buông mình qua cửa sổ. Tôi là người duy nhất trên đời biết được điều kỳ diệu này: chính cái trò chơi thả mình qua cửa sổ đã cứu sống tôi.
Cho đến tận hôm nay, hẳn khắp thành phố vẫn còn đầy rẫy những mẩu xác thân tôi.”
“Cánh cửa sổ là ranh giới giữa ánh sáng khủng khiếp và bóng tối đáng yêu, giữa những ngăn phòng vệ sinh và cái vô tận, giữa vệ sinh và cái không thể lau chùi, giữa cái giật nước và bầu trời. Chừng nào còn có những cánh cửa sổ thì người nhỏ bé nhất trên trái đất sẽ còn phần tự do.
Tôi thả mình trong khoảng không lần chót. Tôi nhìn thấy thân thể mình rơi xuống.
Sau khi đã thỏa mãn cơn khát lao mình qua cửa sổ, tôi rời toà nhà của công ty Yumimoto. Mãi mãi không bao giờ trở lại.”

(6) Hạt cơ bản

Fri, 14 Sep 2012 05:56:50 +0700

“Loài người, cái giống loài bị hành hạ, mâu thuẫn, cá nhân chủ nghĩa và hiếu chiến đó, với tính ích kỷ vô hạn, đôi khi lại có khả năng bùng nổ bạo lực kinh người, lại không ngừng tin và lòng tốt và tình yêu. Cũng loài người đó, lần đầu tiên trong lịch sử thế giới, đã biết cách hướng đến khả năng tự vượt qua chính mình;” nhưng chắc chắn, đó không phải là tự hủy diệt giống loài mình và trao chiếc gậy tiếp sức cho một giống loài mới, nhân tạo. Vì loài người xứng đáng được có mặt trên trái đất này, có phải vậy không?

Hạt cơ bản - Michel Houellebecq, Cao Việt Dũng dịch, NXB Đà...

Thu, 13 Sep 2012 13:34:00 +0700

Hạt cơ bản - Michel Houellebecq, Cao Việt Dũng dịch, NXB Đà Nẵng, 2006

"Trong hai chục năm qua không một nhà văn Hunggary nào tự tử vì phụ nữ. Một điềm gở: gở cho phụ nữ và..."

Thu, 13 Sep 2012 13:28:00 +0700

“Trong hai chục năm qua không một nhà văn Hunggary nào tự tử vì phụ nữ. Một điềm gở: gở cho phụ nữ và gở cho văn chương.”

- Marai Sandor - Bốn mùa, trời và đất, Giáp Văn Chung dịch, Nhà xuất bản Văn Học, 2010

(5) Hạt cơ bản

Thu, 13 Sep 2012 13:24:00 +0700

Tình dục trong hình ảnh Bruno Djerzinski hiện lên như một biểu tượng cho cuộc sống người. Nó là bẩm sinh (đương nhiên rồi). Nó là một nỗi ham muốn (đúng). Nhưng nó còn chất chứa cả một nỗi niềm, một khát khao của cá nhân muốn được hòa mình vào đồng loại, được coi trọng, được giao tiếp, được chia sẻ, được có một chỗ dựa thủy chung, được thoát ra khỏi cái hang ổ cô đơn và tăm tối của riêng mình. Tình dục, hay là cái mong muốn khẩn thiết đó, mãnh liệt, nhức nhối và ám ảnh cả cuộc đời Bruno, luôn luôn hiện hình trong mỗi ánh mắt anh nhìn vào mỗi “con cái”. Thủ dâm, gái điếm, làm tình tập thể, và kể cả khi đã có Christiane, anh vẫn không nguôi nhớ về cái khoảnh khắc thất bại đầu tiên khi đặt tay lên đùi bạn gái. Vì tình dục, chẳng qua cũng chỉ là cây cầu đưa anh đến với “ mấy giây hạnh phúc khủng khiếp đó”.

“Tất cả là lỗi của Caroline Yessayan.

…Từ lớp tám, lũ học sinh có thể ghi tên vào câu lạc bộ điện ảnh. Các buổi chiếu phim định kỳ vào tối thứ năm trong phòng lễ tân của ký túc xá nam; đó là những buổi chiếu chung cho cả con trai và con gái. Một buổi tối tháng Chạp, Bruno ngồi bên cạnh Caroline Yessayan xem bộ phim Ma cà rồng Nosferatu. Vào lúc cuối phim, sau khi đã suy nghĩ hơn một giờ đồng hồ, rất nhẹ nhàng cậu đặt tay trái lên đùi cô gái ngồi cạnh. Trong một vài giây thiên đường (năm? Bảy? chắc chắn là không quá mười), không có gì xảy ra hết. Cô không hề nhúc nhích. Một sức nóng kinh người xâm chiếm Bruno, cậu tưởng chừng sắp ngất đến nơi. Rồi, không nói một lời, không gây ồn ào gì, cô nhấc tay cậu ra. Mãi sau này, thậm chí rất thường xuyên, khi để một cô gái điếm thổi kèn, Bruno vẫn nhớ lại mấy giây hạnh phúc khủng khiếp đó, vẫn phải nhớ lại khoảnh khắc Caroline nhẹ nhàng bỏ tay cậu ra. Cậu bé cảm thấy một điều gì đó rất thuần khiết và dịu dàng, vượt trước mọi cảm giác về tình dục, hơn mọi hoạt động dục tình. Có một ham muốn đơn giản được chạm vào một cơ thể có nam châm tính, được ôm siết trong cánh tay nam châm ấy. Sự dịu dàng đi trước sự quyến rũ, chính vì thế thật khó lòng để có thể thất vọng.

…Buổi tối tháng Chạp năm 1970 đó, rõ ràng cậu đã có đầy đủ quyền năng để thông qua Caroline Yessayan xóa bỏ đi những nỗi nhục và khổ sở trong quãng đời mấy năm trước cậu từng phải chịu. Sau thất bại đầu tiên đó (bởi sau khi cô nhẹ nhàng đặt tay cậu ra chỗ khác, cậu không còn bao giờ dám mở miệng nói với cô một lời nào nữa), tất cả đã trở nên khó khăn hơn nhiều.”

(4) Hạt cơ bản

Thu, 13 Sep 2012 13:21:05 +0700

Sự “không thể yêu” của Michel Djerzinski là một sự hi sinh đáng được tôn vinh như sự đau đớn người mẹ phải chịu đựng khi cho ra đời một sinh linh mới (không hoàn toàn “mới” về mặt di truyền, nhưng hoàn toàn là một cuộc đời “mới”), hay đó chỉ điềm báo trước bất hạnh cho cái giống loài kia vì sự thiếu thốn mà chúng còn không biết tới? Michel do bố mẹ sinh ra, nhưng anh ta lại không phải là một con người. Anh ta là vị Chúa đã vượt lên những con người bình thường bên cạnh, hiến dâng thân mình cho một cuộc cách mạng sẽ thay đổi vĩnh viên lịch sử thế giới, hay anh ta chỉ là một sinh thể khuyết thiếu cảm xúc quyến luyến và yêu thương, cái, mà theo Sartre, là cái quan trọng sống còn duy nhất của con người?

(3) Hạt cơ bản

Thu, 13 Sep 2012 13:19:09 +0700

Thế nhưng, đọc “Hạt cơ bản”, người ta dễ dàng cảm nhận một nỗi niềm đau đớn dâng lên bóp nghẹt lấy trái tim hơn, nó bắt ta phải suy nghĩ về những điều này: một bên là giống loài mới được nhào nặn từ Michel Djerzinski(dù chính anh là một thành viên của cái nhân loại bất hạnh sẽ bị bỏ lại đằng sau và tan biến đó) không thể yêu; một bên là Bruno Djerzinski (đại diện cho nhân loại cũ) dằn vặt và quẫy đạp trong cuộc sống của con người, khắc khoải khao khát được nhìn nhận như một cá nhân; đau khổ trải dài từ những con người xinh đẹp và thánh thiện như thiên sứ như Annabelle, đến những con người độc ác, kinh tởm và bế tắc như David di Meola; sự bất khả và hữu hạn của con người thì hiện lên trong câu chuyện Christiane tự tử và cái thai phải bỏ của Annabelle.

(2) Hạt cơ bản

Thu, 13 Sep 2012 13:17:31 +0700

Cuộc khai sinh ra một giống loài mới hạnh phúc hơn con người rõ ràng chỉ là một sự giả tưởng. Kết thúc quyển sách với giống loài hạnh phúc được sinh ra, Michel Houellebecq muốn nói gì? Một kết cục buồn, màn hạ, và người xem chấm nước mắt? Không, đây là một kết cục vui đó chứ, vì cái cuộc khai sinh kia rút cuộc chỉ là một sản phẩm của trí tưởng tượng mà thôi. Đó là một cuộc trốn chạy thành công, nhưng hoàn toàn không có thât! Vì sự thật là, loài người, vẫn nguyên xi được là loài người, vẫn sinh sôi nảy nở với tốc độ uy hiếp cả tinh cầu này. Loài người ở lại, với những hạnh phúc rất người. Hay những hạnh phúc rất người ở lại, với loài người. Những hạnh phúc be bé. Những hạnh phúc chớp nhoáng. Những hạnh phúc nằm ở sự kiếm tìm, chứ không phải ở sự thỏa mãn. Những hạnh phúc không vĩnh cửu. Như một câu nói, “Cả đời hạnh phúc! Không ai chịu nổi; vì đó sẽ là địa ngục trần gian.”

(1) Hạt cơ bản

Thu, 13 Sep 2012 13:09:00 +0700

- Viết trong lúc trời mây đen và gió lớn

“Lịch sử vẫn tồn tại; nó ngự trị, nó bao trùm, vương quốc của nó không thể sụp đổ. Nhưng bên trên phạm vi thuần túy lịch sử, tham vọng lớn nhất của quyển sách này là tôn vinh cái giống loài bất hạnh và can đảm đã tạo ra chúng ta. Loài người khổ đau và xấu xa đó, chỉ hơn khác những con khỉ một chút, dù sao cũng mang trong mình rất nhiều đặc điểm cao quý. Cái giống loài bị hành hạ, mâu thuẫn, cá nhân chủ nghĩa và hiếu chiến đó, với tính ích kỷ vô hạn, đôi khi lại có khả năng bùng nổ bạo lực kinh người, lại không ngừng tin vào lòng tốt và tình yêu. Cũng loài người đó, lần đầu tiên trong lịch sử thế giới, đã biết cách hướng đến khả năng tự vượt qua chính mình; và cũng loài người đó, vài năm sau, đã biết thực hiện bước vượt qua đó. Vào thời điểm những đài diện cuối cùng của họ sắp biến mất, chúng ta nên vinh danh lần cuối cùng nhân loại đó; sự vinh danh cuối cùng cũng sẽ mất đi và tan biến vào cát bụi thời gian; tuy vậy cũng cần thiết, ít nhất một lần duy nhất, thực hiện sự vinh danh đó. Cuốn sách này đề tặng con người.”

Và “tiếng chuông đã ngừng ngân, dân thụ lễ đứng lặng bên cửa sổ, nhìn màn đêm tuyết giăng,…” Một câu của Marai Sandor xin để làm cảnh nền cho bài diễn văn vĩnh biệt.

(3) Revolutionary Road

Mon, 10 Sep 2012 14:04:55 +0700

Có lẽ, với những con người ấy, câu chuyện không phải là ước mơ nào kỳ vĩ hơn, hay ước mơ nào khả thi hơn, mà chỉ là những khoảnh khắc, những cơ hội chợt đến, chợt đi trong cuộc sống, trộn với tính ích kỷ, lộn nhộn thành một thứ có hương thơm, nhưng vị thì cay đắng. Vì ai chẳng có quyền theo đuổi ước mơ của mình, có phải vậy không?

Và cuối cùng, hình ảnh John Givings, người có thể đọc từ không khí ra tâm trạng của người khác, người đã chọn nói thẳng ra bản chất của vấn đề thay vì những “á”, “ố” và phù phiếm thường tình, nhưng lại luôn bị mẹ theo sát, bị cho là tâm thần, bị cho là không giao tiếp được với xã hội, tự anh ta, cũng là một câu chuyện chứ.

(1) Revolutionary Road

Mon, 10 Sep 2012 13:58:00 +0700

Một trong những hình ảnh giàu ý nghĩa của Revolutionary Road là hình ảnh ông Givings nghe bà vợ, không nói gì, hay, chợt như muốn nói gì nhưng cuối cùng lại im lặng. Là điều đương nhiên thôi, khi mỗi người lại có một cách nhìn nhận và đánh giá khác nhau về một sự việc. Nhưng, đôi khi, sự im lặng lại nói lên được nhiều điều hơn cả nhiều lời nói.

“Đường Cách mạng”, riêng cái tựa đề như đã chạm vào một cái gì đó sâu trong tim mỗi chúng ta rồi (so sánh với nó thì cái tên tiếng Việt “Khát vọng tình yêu” nghe vừa cũ kỹ, vừa sáo mòn). Một cuộc cách mạng làm thay đổi lịch sử, thay đổi cuộc đời của hàng vạn, hàng triệu con người? Được thôi. Nhưng một cuộc cách mạng làm thay đổi cuộc đời của riêng một con người thì sao?

Tôi nghĩ, ấn tượng sâu đậm nhất, và thành công nhất của Revolutionary Road cũng như trong một câu chuyện ngụ ngôn về vẽ ma dễ, vẽ người khó vậy. Revolutionary Road đã xuất sắc miêu tả cuộc sống của những con người bình thường để mỗi chúng ta đều tìm thấy mình trong đó. Và tôi cũng nghĩ về nó như một câu chuyện về ước mơ, hơn là một câu chuyện về tình yêu.

Cả hai vợ chồng nhà Wheeler, rốt cuộc lại, chẳng phải đều là những con người rất đáng thương, với những ước mơ vụn vỡ, hay sao?

"If being crazy means living life as if it matters, then I don’t mind being completely insane."

Mon, 10 Sep 2012 12:41:19 +0700

“If being crazy means living life as if it matters, then I don’t mind being completely insane.”

- April Wheeler, Revolutionary Road, 2008

(2) Revolutionary Road

Mon, 10 Sep 2012 10:14:20 +0700

April Wheeler, chẳng có đủ tài năng để nhón lấy một bước chân lên bậc thềm danh vọng của nghề diễn viên. Mà như thế là còn nói quá, thậm chí cô còn không thu hút được lấy một chút ánh sáng đèn sân khấu nào về phía mình. Có lẽ cô cũng nên thôi huyễn hoặc bản thân đi, và trở thành một người vợ ngoan hiền, một người mẹ của hai đứa con nhỏ chứ?

Nói như những nhà khắc kỷ, “Hy vọng ít đi một chút, yêu mến nhiều hơn một chút”…

Ước mơ thì có gì hay ho kia chứ? Tại sao lại phải ước mơ kia chứ? Tại sao, một điều đáng phiền muộn là cái cơ chế bắt con người ta phải mơ ước, phải hy vọng ấy, như đã bắt vít từ bẩm sinh trong não rồi? Thế nên, chỉ cần một câu nói chẳng có gì đặc biệt, “April, cô thật đặc biệt”, bà Givings đã gọi tên ra cả một miền thổn thức, đã đánh thức dậy cả một thế giới tinh thần rất lớn lao của cô diễn viên kém tài những tưởng đã an phận xếp lại những tự tôn của mình để trở thành một bà nội trợ yêu chồng thương con kia. Tất cả đã ở đấy, như chúng vẫn ở đấy, nhưng bà Givings đã đánh lên một que diêm.

Mà, đâu phải chỉ riêng mình April ước mơ. Frank cũng ước mơ. Nhưng trong khi thế giới ước mơ của April có nhiều hoa, và lá, và bướm, và chim hơn, thì thế giới ước mơ của Frank đơn giản hơn, “Này, tôi nghĩ bố cậu sẽ tự hào về cậu đấy…” Vẫn là con đường đi làm ấy, vẫn là cái nghề ấy, nhưng, “bố mình sẽ tự hào về mình đấy”. Anh tưởng rằng cuộc sống là đáng chán, là vòng tròn không ngừng nghỉ, là chìm ngập không ngóc đầu lên được. Anh đã tưởng rằng cuộc sống cũng y như những chuyến tàu sáng sáng đưa anh đến công ty, không bao giờ trệch khỏi đường ray, không bao giờ sai giờ một phút. Nhưng hóa ra, ước mơ của anh vẫn neo mắc trên đỉnh của cái tháp cơ cấu nhân sự công ty. Hóa ra, cái nghề nhàm chán này đã là cái nghiệp của anh, dính chắc lấy anh ngay từ thuở bé thơ.

Và, câu chuyện là, April đã bị khuất phục, trong đau đớn. Còn Frank, cuộc đời anh dường như chỉ còn là hai đứa trẻ, và một nỗi ám ảnh khôn nguôi.

Route 12 - Thomas Newman, Revotionary Road OST

Mon, 03 Sep 2012 23:11:20 +0700

Route 12 - Thomas Newman, Revotionary Road OST

"Trong hai tháng trời, ngày nào em cũng đến lục hòm thư lưu… nhưng mà thôi, tại sao lại mô tả..."

Thu, 30 Aug 2012 14:18:20 +0700

““Trong hai tháng trời, ngày nào em cũng đến lục hòm thư lưu… nhưng mà thôi, tại sao lại mô tả cho anh nghe những đau đớn giày vò, những cực hình hỏa ngục của chờ mong và thất vọng làm gì? Em không kết tội anh, em yêu anh đúng như con người thật của anh, sôi nổi và chóng quên, tận tâm và phụ bạc; em yêu anh, con người như thế, nguyên như thế thôi, như xưa nay vả đến bây giờ anh vẫn là thế! Anh trở về đã lâu, những khung cửa sổ sáng đèn ở phòng anh cho em biết thế, mà anh không viết cho em một dòng. Em không được một dòng nào của anh, giờ đây, đến phút cuối cùng của đời em, không được lấy một dòng của anh, con người mà em đã trao trọn vẹn cả cuộc đời. Em đã chờ đợi, chờ đợi như một kẻ chết đuối. Nhưng anh không gọi em, anh không viết cho em lấy một dòng… không được lấy một dòng nhỏ nào.””

- S. Zweig - Bức thư của người đàn bà không quen, Dương Tường dịch

Photo

Wed, 29 Aug 2012 10:46:11 +0700

(3) Lấp lánh

Wed, 29 Aug 2012 10:20:54 +0700

“Chẳng hiểu sao tôi muốn khóc. Cuộc sống bất an, toàn những ngõ cụt, chẳng biết khi nào sẽ đổ vỡ. Cuộc sống được tạo nên chỉ bằng tình yêu thương lẫn nhau.”

Nghe có vẻ nên thơ, nhưng quá mong manh. Mong manh ngay từ cách Ekuni Kaori “bắt” các nhân vật phải yêu nhau và ném họ vào một “cuộc sống bất an, toàn những ngõ cụt”. Vì sao Shoko phải yêu Mutsuki? Vì cô ta bị tâm thần còn anh ta là một người đàn ông quá tốt, quá dịu dàng và quá quan tâm? Vì sao tình cảm giữa Mutsuki và Kon lại vững bền đến thế? Vì hai người lớn lên bên nhau? Thế thì vì sao Shoko và Mutsuki lại phải lấy nhau? Để làm vừa lòng bố mẹ trong một xã hội mà cưới xin là chuyện chẳng đặng đừng? Shoko lấy Mutsuki để giấu mình sau lớp mặt nạ của một người phụ nữ có chồng là, cô nghiện rượu và tâm thần nhẹ. Mutsuki lấy Shoko để khoác cái địa vị người có vợ lên sự thật là, anh là đồng tính nam. Có phải chăng? Nhưng, họ đang che giấu với ai?

Tóm lại là, Ekuni Kaori đã chắp vá lại hai mảnh đời chưa-đến-nỗi-rách-nát. Cũng có thể, cuộc sống, chỉ đơn giản là mong manh như vậy. Nhưng, tôi vẫn không ngăn nổi ý nghĩ rằng, đằng sau cái vỏ bình dị và lững lờ này, chỉ là một tấn kịch được gá lắp.

(1) Lấp lánh

Wed, 29 Aug 2012 10:14:56 +0700

“Mỗi phút, mỗi lời tình cờ nói ra và mỗi cái nhìn vô tình ta bắt gặp, mỗi ý nghĩ sâu sắc hoặc bông đùa, mỗi rung động thầm lặng của con tim, thậm chí một bông tiêu huyền xốp đang bay lượn, hay lửa sao trong một vũng nước đêm - tất cả những cái đó đều là những hạt rất nhỏ của bụi vàng.”

- Konstantins Pautovsky

Tôi đã nghĩ về hình ảnh này. Đọc Ekuni Kaori giống như ngắm những hạt bụi nhảy múa trong luồng ánh sáng rọi chiếu qua một ô thông gió. Một chiều nắng lấp lánh, lấp lánh.

Cũng có thể, cuộc sống, chỉ đơn giản là mong manh như vậy?

Wed, 29 Aug 2012 03:17:08 +0700

Cũng có thể, cuộc sống, chỉ đơn giản là mong manh như vậy?

(2) Lấp lánh

Wed, 29 Aug 2012 03:15:31 +0700

“Như thường lệ, Mutsuki về, mua một đống Donuts. Ở bệnh viện của Mutsuki, sau khi trực đêm xong sẽ được nghỉ trọn một buổi sáng. Buổi chiều lại là giờ làm việc bình thường nên nghỉ luôn ở bệnh viện là hợp lý hơn cả, nhưng Mutsuki lúc nào cũng về nhà. Anh về ôm theo bánh Donuts, cùng ăn sáng với tôi, tắm rửa, thay sang áo sơ mi trắng mới rồi lại đi. Một ngày mới thì cũng phải bắt đầu mới mẻ, đó là phương châm cơ bản của Mutsuki.
- Trời đẹp lắm đấy, - Mutsuki nói trong lúc chải cái áo vest vừa cởi ra.
- Em biết chứ, có cửa sổ mà.
Mutsuki dừng tay, thoáng nhìn tôi, nhưng ngay lập tức nói bằng giọng vui vẻ.
- Có bánh Donuts mới đấy, em nghĩ là loại gì? - Mutsuki hỏi.
- Chà. Loại chỉ có nho khô.
- Em giở ra xem đi, - Mutsuki đưa cằm về phía hộp bánh trên bàn. Lần trước em chả bảo tại sao bánh Donuts có nhi khô lại thường kèm theo cả vị quế là gì. Em nói thích nho khô nhưng ghét vị quế. Loại này chỉ có nho khô nên chắc là em sẽ thích đấy.
- Mutsuki.
Không kìm nổi, tôi nghẹn lại. Con người này sao lại tốt đến thế. Tôi thầm mong anh im đi, vậy mà Mutsuki cứ như không nghe thấy.
- Anh hỏi người bán hàng rồi. Và người đó tốt lắm nhé, cho anh ăn thử nữa…
- Thôi đủ rồi. Vừa về đã toàn là chuyện Donuts. Chua hết cả cổ.
- Shoko? Em bực mình gì thế? - Mutsuki hỏi. Mutsuki tin rằng chuyện gì cũng có nguyên nhân và kết quả.
- Em có bực mình đâu. Chỉ là, em không đói, em không thích ăn mấy thứ bánh Donuts. Anh vừa trực đêm xong cũng mệt, đâu cần phải về nhà cơ chứ.
Liến thoắng một hồi, tôi bảo đi ngủ trưa rồi trở vào giường. Tôi vùi mình trong tấm dra trải giường và khóc. Tự tôi không thể kiểm soát được chính mình. Tôi khóc thầm nên cổ họng rồi mắt và mũi đau rát, mỗi lần bị nấc thật khổ sở. Một lát sau cửa hé mở, rồi có tiếng của Mutsuki: Anh đi làm đây.”